Ματιές στον κόσμο

Ο Ερωτας, ο Βερμέερ και το κορίτσι που διαβάζει

Ο τρόπος που επανέρχονται στη δημοσιότητα οι Μεγάλοι Δάσκαλοι είναι μια καμπύλη στον χρόνο όχι πάντα αυτονόητη. Ο Βερμέερ (όπως και ο Ρέμπραντ) δεν ήταν πάντα στην κορυφή της Ιστορίας της Τέχνης. Η ανέλκυσή τους οφείλεται κυρίως στην άνοδο των μεσαίων τάξεων σταδιακά μετά το 1750 και κυρίως στα τέλη του 19ου αιώνα όταν διαμορφώθηκε το δυτικό γούστο με τον τρόπο που το κατανοούμε ώς σήμερα. Η μεγάλη δημοσιότητα που πήρε η αποκατάσταση του κοσμαγάπητου έργου του Γιοχάνες Βερμέερ «Κορίτσι που διαβάζει γράμμα μπροστά σε ανοιχτό παράθυρο», είναι ενδεικτική της οικουμενικότητας της τέχνης των Μεγάλων Δασκάλων αλλά και της εξέλιξης της τεχνολογίας στην υπηρεσία της συντήρησης έργων τέχνης. Η Πινακοθήκη της Δρέσδης ήταν στο προσκήνιο αυτήν την περίοδο με τη μεγάλη, ομολογουμένως, επιτυχία της ολοκληρωμένης αποκατάστασης του έργου και της παράδοσής του, με τον θεό Ερωτα να είναι πλήρως ορατός στο βάθος και να δίνει άλλο νόημα και ερμηνεία στο θέμα του πίνακα. Είναι σαφέστατο ότι η κοπέλα διαβάζει ερωτική επιστολή και ότι ο Ερωτας στο βάθος δεν είχε καλυφθεί από τον ίδιον τον Βερμέερ αλλά από μεταγενέστερες επεμβάσεις. Ηδη από το 1979 ήταν γνωστό πως πίσω από το σκοτεινό φόντο υπήρχε ένας καλυμμένος Ερωτας. Η διαπίστωση αυτή είχε γίνει με ακτινογραφία και με τα δεδομένα της τεχνολογίας της εποχής. Αλλά οι περισσότεροι πίστευαν πως ήταν ο ίδιος ο Βερμέερ που είχε αποφασίσει να καλύψει τον Ερωτα. Στη Δρέσδη εφαρμόστηκε η τελειότερη τεχνογνωσία για τις αποκαταστάσεις έργων του 17ου αιώνα. Το «Κορίτσι που διαβάζει γράμμα» είναι της περιόδου 1657-1659, ένα έργο ωριμότητας αλλά και συμβολισμού για τα αστικά ήθη της Ολλανδίας του Χρυσού Αιώνα. Οπως έχει αναγγείλει η Πινακοθήκη της Δρέσδης, το έργο μετά την αποκατάσταση βρίσκεται ακριβώς στην ίδια κατάσταση που βρισκόταν στο ατελιέ του Βερμέερ. Ακόμη και η κορνίζα και μια αίσθηση ημιτελούς στην άκρη έχει αφεθεί ως ήταν. Πρόκειται για ένα μεγάλο βήμα στη μελέτη των επεμβάσεων σε έργα τέχνης που μετρούν πάνω από 350 χρόνια ζωής. Στην περίπτωση του Βερμέερ και στο «Κορίτσι που διαβάζει» είναι και ένα μάθημα κατανόησης ενός έργου τέχνης, σταδιακά τα τελευταία 40 και πλέον χρόνια. Από τις 10 Σεπτεμβρίου θα εκτίθεται (ώς τον Ιανουάριο) στο περίφημο Zwinger, ως τμήμα της κληρονομιάς της Δρέσδης, όπου ανήκει από το 1742 όταν αγοράστηκε για να εμπλουτίσει την κορυφαία συλλογή του εκλέκτορα της Σαξονίας Φρειδερίκου Αυγούστου Α΄ (1670-1733), γνωστού και ως Αυγούστου Β΄, βασιλιά της Πολωνίας.

ΝΕΒΑΔΑ
Κεραμικά

maties-ston-kosmo0
Φωτ. NEVADA MUSEUM OF ART

 

Τη μεγάλη κεραμική παράδοση από το Νέο Μεξικό φέρει η εικαστικός Ρόουζ Μπ. Σίμπσον, που εκθέτει αυτήν την περίοδο στο Μουσείο Τέχνης της Νεβάδας στο Ρίνο. Η Σίμπσον, σύμφωνα με εκπρόσωπο του μουσείου, είναι ένα από τα ανερχόμενα ονόματα στον τομέα της κεραμικής στις ΗΠΑ. Εκφράζει την πανάρχαια παράδοση αγγειοπλαστικής της περιοχής της Σάντα Κλάρα Πουέμπλο και η ίδια επηρεάστηκε από τα παραδοσιακά κεραμικά που έφτιαχνε η μητέρα της.

ΠΑΡΙΣΙ
Αναλογικές φωτογραφίες

maties-ston-kosmo2
Φωτ. STEPHANE DE SAKUTIN/AFP

 

Για πρώτη φορά το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) δημοπρατεί μέρος των αναλογικών φωτογραφιών που ανήκουν στις συλλογές του. Η διαδικτυακή δημοπρασία θα γίνει στις 3 Οκτωβρίου και περιλαμβάνει φωτογραφίες από την απελευθέρωση των Παρισίων, την ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ το 1963, το πτώμα του Τσε Γκεβάρα, την έξοδο του Νέλσον Μαντέλα από τη φυλακή το 1990 και άλλες. Οπως λέει το πρακτορείο, ορισμένες από τις φωτογραφίες αποτελούν έκπληξη.

ΓΚΑΝΑ
Για την πατρίδα

maties-ston-kosmo4
Φωτ. ADJAYE ASSOCIATES

 

Ο διάσημος και ιδιαίτερα επιτυχημένος αρχιτέκτων από την Γκάνα, Ντέιβιντ Αντζάγε, με έδρα το Λονδίνο, προχώρησε σε συνεργασία με την κυβέρνηση της πατρίδας του. Το γραφείο του, Adjaye Associates, με παρουσία 21 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο, προσφέρει μελέτη για 101 περιφερειακά νοσοκομεία που θα παρέχουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες στους κατοίκους της Γκάνας, η οποία έχει πληθυσμό περί τα 30 εκατομμύρια. Η κυβέρνηση της χώρας θα διαθέσει 110 εκατ. δολάρια.

ΛΟΝΔΙΝΟ
Frieze 2021

maties-ston-kosmo6
Φωτ. FRIEZE

 

Η μεγάλη φουάρ για γκαλερί από όλον τον κόσμο και καλλιτεχνών, η περίφημη Frieze, η μεγάλη εικαστική συνάντηση, θα γίνει φέτος κανονικά στο Λονδίνο από τις 13 ώς τις 17 Οκτωβρίου. Στο Ρίτζεντς Παρκ θα δώσουν ραντεβού κορυφαίοι γκαλερίστες από την Ευρώπη, την Ασία και την Αμερική φέρνοντας όλων των ειδών τα ρεύματα, τις τάσεις και τις αναζητήσεις. Είναι το μεγάλο ετήσιο βαρόμετρο με πλήθος εκδηλώσεων για την αγορά της τέχνης.

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ
Ο Πουσέν και ο χορός

maties-ston-kosmo8
Φωτ. PAUL GETTY MUSEUM

 

Την πρώτη μονογραφία για τη σχέση του Νικολά Πουσέν με τον χορό θα κυκλοφορήσει το Μουσείο Πολ Γκετί στην Καλιφόρνια, ώστε να συμπέσει με την έκθεση για τον Γάλλο ζωγράφο τον Οκτώβριο στη Νάσιοναλ Γκάλερι του Λονδίνου (η έκθεση θα μεταφερθεί αργότερα στο Μουσείο Γκετί). Η μελέτη τοποθετεί τον ζωγράφο στη Ρώμη του 17ου αιώνα όπου ο Πουσέν βρήκε αναφορές για τον χορό στα αρχαία μνημεία και στην τέχνη της Αναγέννησης.

πηγή kathimerini.gr